Gdje su ulice Dušana Vukotića? ,,Vude, ti si pobijedio“ - dokumentarac Senada Šahmanovića dostojan omaž našem Oskarovcu Dušanu Vukotiću

Mnogo toga što se tiče Vukotića u Senadovom filmu je neodoljivo i dirljivo. I iznenadiće vas. Recimo, jedno potkrovlje njegovog zagrebačkog doma - u kom se taj Vukotić (taj direktni potomak strašnih serdara sa Čeva, sin logoraša, pa za vrijeme najvećeg od svih ratova i sam borac, partizan) - igrao sa igračkama! I tako sebe djeci približavao i tako pronalazio inspiraciju za nezaboravne animacije

Vukotića.  Koliko Podgoričana uopšte zna, gdje je u njihovom gradu Ulica Dušana Vukotića - u gradu u kom je jedini jugoslovenski oskarovac odrastao? 

Ili - koliko Zagrepčana zna gdje je Ulica Dušana Vukotića - u gradu u kom se prvi ne-Amerikanac sa Oskarom za animirani film ostvario?

Te dvije koordinate su samo polazne tačke filma ,,Vude, ti si pobijedio“ našeg Senada Šahmanovića. Tako da vrlo brzo znate - da to nije samo film o jednom jedinstvenom, genijalnom autoru i umjetniku; to je film i o nama, našem vremenu i našim vremenima. Jer to, u kojoj mjeri je Vukotić potcijenjivan ili zaboravljen - ne govori ništa o njemu, već o nama samima.

A mnogo toga što se tiče Vukotića u Senadovom filmu je neodoljivo i dirljivo. I iznenadiće vas. Recimo, jedno potkrovlje njegovog zagrebačkog doma - u kom se taj Vukotić (taj direktni potomak strašnih serdara sa Čeva, sin logoraša, pa za vrijeme najvećeg od svih ratova i sam borac, partizan) - igrao sa igračkama! I tako sebe djeci približavao i tako pronalazio inspiraciju za nezaboravne animacije.

Šahmanović se potrudio da Dušana u filmu oslika kao kompleksnu ličnost. Sa jedne strane - jasno podvlačeći, na primjer, zbog čega je Vukotić sa saradnicima u Zagrebu, tamo pedesetih i šezdesetih, insistirao na osobenom, minimalističkom stilu animacije. I gdje je tu pokret, gdje linija, gdje ritam i boja… I u kojoj mjeri je to, sa jedne strane, bilo iznuđeno - a sa druge jasno postavljen autorski koncept. Koji je imao mnogo veze i sa ideologijom, da.

I tu u filmu dolazimo do onog važnog momenta - kad shvatite i da Šahmanović u bilo kom momentu Vukotića ne idealizuje. Naprotiv - kroz momente poput onih kada Dušan, kao ubijeđeni Titov komunista i član Centralnog komiteta, javno kritikuje mlade autore ,,crnog talasa“ filma, ili kada svjesno sebe pozicionira kao ,,umjetnika vlasti“ - vidite u kojoj mjeri je ideologija oblikovala i oblikuje živote Jugoslovena. Pa i najvećih umjetnika među njima.

Tu negdje je i korijen Vukotićeve tragedije. Velikog autora, koji se za vrijeme komunističke Jugoslavije perfektno snalazio i ,,plivao“ - pronalazeći autorski prostor za svoje, u svijetu posve osobeno autorstvo… Da bi se, od početka devedesetih i u ratnom vihoru raspada Jugoslavije - potpuno izgubio. Odbačen i od jednih i od drugih; do momenta kad mu je, samo zbog porijekla, imena i prezimena, u Zagrebu bio zabranjen i ulazak u prostorije ,,Zagreb filma“. Studija koji je praktično dobrim dijelom i stvorio…

Šahmanovićev rezervisaniji, vizuelno raskošniji, sporiji stil pripovijedanja je u efektnom kontrastu sa Vukotićevom brzinom, oštrinom, preciznošću i direktnošću… Pa se, na kraju, čini i da je Senad, upravo tako različit - bio i idealan tip modernog autora da ispriča nešto o Vukotiću. Tako različiti, sasvim efektno ,,komuniciraju“ u filmu.

Pa tako, na kraju, ostane i ovo ,,Vude, ti si pobijedio“ - što je, opet, aluzija na rečenicu iz jednog od najdirljivijih Vukotićevih animiranih filmova. Ostavljamo vam da, pored Oskarom nagrađenog ,,Surogata“ i njegove vizije ,,svijeta na naduvavanje“ - otkrijete i taj drugi film, o jednom davno usnulom partizanu… Pa ćete i shvatiti lako, šta znači to: ,,Ti si pobijedio“. Jer se tiče individualca, jedne, konkretne osobe. Čije će nas autorstvo - pored sve Dušanove muke u posljednjim godinama života i tokom devedesetih - naravno, nadživjeti. Jer iznad naše prolaznosti i ispraznosti našeg vremena je jedna trajna umjetnost. Kojom ćete sebe isključivo obogatiti, kad upoznate djela Oskarovca Dušana